Terugblik op de 3e donderdag van september: de jaarlijkse OGEN-dag
Al jarenlang organiseert het Samenwerkingsverband VO 2302 jaarlijks een zogenaamde OGEN-dag. Een studiedag voor alle orthopedagogen en psychologen van de aangesloten scholen om kennis op te doen en elkaar te ontmoeten. Dat je op zo’n dag gelijk punten pakt voor je beroepsregistratie is mooi meegenomen, maar dat is voor velen niet de belangrijkste reden. ‘Zo’n dag is echt heel waardevol, stelt Ellen Riteco (zij/haar), een van de organisatoren en zelf orthopedagoog. ‘Het is heel prettig om een dag lang met elkaar te sparren en samen iets te leren waarmee je verder kunt.’ Dit jaar was het onderwerp seksuele en genderdiversiteit met een indrukwekkend programma.
Waarom dit onderwerp?
Marieke Vrijland (zij/haar) is mede-organisator van de OGEN-dag en orthopedagoog op ’t Genseler: ‘Seksuele en genderdiversiteit zijn hot topics. Inmiddels vertegenwoordigt de regenboogvlag zowat een half alfabet. Maar waar staan de letters HBTQI voor en wat moeten we verstaan onder genderdysforie, interseksueel en panseksueel? We besloten Bram Peters (hij/hem) en Willem-Jan Schrama (hij/hem) van Bureau JIJ uit te nodigen om een studiedag over dit onderwerp te verzorgen. Het onderwerp is namelijk enorm aan de orde bij leerlingen van 12-16 jaar. Bram en Willem-Jan gaven ons een wetenschappelijke onderbouwing aan de hand van literatuur, maar kwamen vooral ook met vele praktische voorbeelden. En ze lieten ons zien hoe je respectvol om kunt gaan met genderdiversiteit. Voor wie er niet bij was: we kregen ter introductie onder meer dit stukje te zien uit de theatershow Showponies 2 van Alex Klaasen waarin hij luchtig uitlegt waar de gender-letters voor staan.’
Vertel: wat hebben jullie precies gedaan?
Ellen: ‘Om te beginnen: het was fantastisch van begin tot eind. Dat is ook wat we terug horen van de andere aanwezigen. Bram en Willem-Jan brachten het ook erg goed. Theorie werd afgewisseld met filmpjes en praktijkverhalen; we deden rollenspellen, voerden gesprekken in kleine groepen en konden Bram en Willem-Jan van alles vragen. Zo leerden we bij, kregen we stof tot nadenken en hoorden na afloop ook nog eens dat de materie goed overdraagbaar was aan collega’s.’
‘We kregen die dag ook veel eyeopeners’, gaat Marieke verder. ‘Ik was bijvoorbeeld niet bekend met de term minderheidsstress. Dat is stress die iemand kan ervaren omdat hij/zij/hen tot een minderheidsgroep behoort. Zo’n gevoel ontstaat doordat anderen dingen zeggen als: “Ook jij mag er zijn.” En: “Heb je al een vriendinnetje? Of een vriendje, dat mag natuurlijk ook.” Goed bedoelde opmerkingen die echter benadrukken dat je afwijkt van het gemiddelde en daardoor bijdragen aan minderheidsstress.’
Kunnen jullie misschien wat tips delen met degenen die er niet waren?
Marieke: ‘Tips durven we niet te geven. Wij hebben een hele dag over dit onderwerp gesproken. Door wat snelle tips te geven mis je de broodnodige onderbouwing. Wat ik wel iedere schooldirecteur/bestuurder kan aanraden is deze mannen uit te nodigen op een studiedag voor het hele personeel.’ Ellen sluit zich daarbij aan. ‘Maar deze tip kunnen we wel geven: ga het gesprek aan met je leerling. Niets zeggen geeft de boodschap af dat-ie alleen staat met al die verwarrende gevoelens die komen kijken bij de seksuele ontwikkeling terwijl het juist zo belangrijk is dat hij/zij/hen zich begrepen voelt. En dan heb ik trouwens nog een tip: bekijk dit filmpje.
Wat willen jullie onderwijsprofessionals meegeven die niet bij de OGEN-dag waren?
Ellen: “De OGEN-dag is echt een cadeautje. Dus als je aangesloten bent bij ons Samenwerkingsverband, blok dan nu alvast in je agenda: OGEN-dag, elk jaar op de derde donderdag van september. Je moet sowieso aan bijscholing doen; dan hoort dit erbij. Maar geloof ons: het is echt de moeite waard om er tijd voor vrij te maken.’
Meer weten?
De organisatie van de OGEN-dag was en is in handen van voorzitter Marleen Nijland (Panta Rhei), Jorieke Groeneveld (Stedelijk Lyceum), Marieke Vrijland (’t Genseler) en Ellen Riteco (Carmel College – Pottenkampstraat). Neem gerust contact met een van hen op.
PS – Viel de (hij/hem) en (zij/haar) op in dit artikel? Bram en Willem-Jan zetten het in hun standaard e-mailhandtekening. Dit doen ze om te laten zien dat het gebruik van hij/zij niet vanzelfsprekend is, maar een keuze en dat er dus over gesproken kan worden. Je zult het in de toekomst ongetwijfeld vaker tegenkomen, maar dan uiteraard niet in een artikel.