Hoogbegaafdheid op school: meer vrijheid en verantwoordelijkheid
Hoogbegaafdheid is een thema dat speelt op iedere school. Het is niet voor niets dat het gros van de havo/vwo-scholen binnen ons Samenwerkingsverband meedraait in het landelijke project Hoogbegaafdheid. In een interview in het najaar van 2021 stelt projectleider Patty van Scherpenzeel dat hoogbegaafde leerlingen uitstekend in staat zijn om te verwoorden wat en hoe ze willen leren en wat ze van jou als docent nodig hebben. Vandaar dat begin dit jaar twee klankbordmiddagen (klas 1 t/m 3 en klas 4 t/m 6) werden georganiseerd met twee leerlingen per deelnemende school. Dit is het verslag van bovenbouwers Jesper, Senne en Suus.
Waarom heb je je aangemeld voor de klankbordgroep?
De een zit op het Bonhoeffer College Van der Waalslaan, de ander op het Twents Carmel College en de derde op het Bataafs Lyceum. Alle drie de leerlingen werden benaderd door een (voormalige) mentor met de vraag of ze wilden aanhaken bij de klankbordgroep hoogbegaafdheid. Senne: “Nou, dat wilde ik wel. Het leek me interessant. Ik vind het belangrijk dat leerlingen meer inspraak krijgen en dit is een goede mogelijkheid om te kijken hoe andere scholen het doen en om van elkaar te leren.’ Ook Jesper was nieuwsgierig naar hoe zijn school het deed in vergelijking met de rest. ‘Ik doe bovendien best veel extra activiteiten en verwachtte een goede bijdrage te kunnen leveren.’ Suus: ‘Het is belangrijk dat mensen die makkelijker leren, ook uitgedaagd worden. Maar docenten snappen lang niet altijd wat wel en niet werkt. Dan is het handig dat we zelf kunnen vertellen hoe wij daar tegenaan kijken.’
Zat het programma een beetje leuk in elkaar?
Senne: ‘We kwamen bij elkaar in de Museumfabriek in Enschede. De middag begon met een presentatie over de enquête die was gehouden en de resultaten daarvan. Dat was prettig, want zo konden we die informatie alvast op ons laten inwerken. Vervolgens gingen we uiteen in groepjes met 4-5 leerlingen, een docent en iemand van het Samenwerkingsverband. Per groep schoven we steeds bij een andere tafel aan. Op iedere tafel lag een onderwerp met een bord waarop we tips en tops konden schrijven. Eerlijk gezegd hadden we meer tips dan tops.’ Suus vult aan: ‘Het was ook prettig om ervaringen te delen. Soms voelt een les voor mij niet erg nuttig. Dan denk ik na afloop: Die leerstof had ook wel in tien minuten besproken kunnen worden. Tijdens de klankbordmiddag hoorde ik veel anderen vergelijkbare dingen zeggen. Dat was goed om te horen, dat je niet de enige bent.’
Kom maar op dan: wat zijn jullie tips?
Senne: ‘We zaten opvallend op één lijn met elkaar. Onze overall conclusie: er moet meer flexibiliteit in. Daarmee bedoelen we dat we graag meer onze eigen tijd willen indelen zodat je bijvoorbeeld minder les hoeft te volgen voor een vak waar je goed in bent en je die tijd kunt besteden aan een extra vak of een vak dat je minder goed ligt. Een stukje meer vrijheid en verantwoordelijkheid dus. Tegelijkertijd wil ik wel benadrukken dat ik blij ben met alles wat het Bataafs voor me regelt. Zo kon ik een masterclass gymnasium volgen waarin alle reguliere lessen werden gecompact zodat er ruimte is voor projectonderwijs en filosofie.’ Suus: ‘Ik zie echt meerwaarde in de lestijd verkorten en de verwerking ervan in je eigen tijd. Wij hebben nu lessen van 40 minuten en dat is echt lekker. Bij lessen van 50-60 minuten wordt de tijd vaak gewoon opgevuld of de geboden uitdaging is meer van hetzelfde óf sluit niet aan bij onze behoefte. Wat trouwens wel heel fijn is, is dat we bij ons op school een persoonlijk programma hebben. Je moet daarvoor in drie jaar tijd 750 uur extra maken en dan krijg je daar een certificaat voor. Ik besteed die uren aan het schrijven van een boek.’ Bij Jesper op school bestaat een dergelijk aanvullend programma uit het volgen van extra vakken, zoals Chinees, of het volgen van masterclasses op de UT, al is hij dit jaar vooral heel hard aan het blokken voor zijn tentamens: ‘Ik heb het idee dat er veel overlap is als je kijkt naar wat de scholen doen. De namen van de keuzemogelijkheden verschillen van elkaar, maar veel verhalen zijn hetzelfde. Vandaar dat we op dezelfde tips uitkwamen. We zijn blij dat er verschillende mogelijkheden zijn naast het reguliere programma, maar het zou nog mooier zijn als onze tips daarin meegenomen worden.’