Vso- en vo-leerlingen in één klas? Op Bonhoeffer College Geessinkweg kan het
In februari 2022 besluiten twee scholen in Enschede intensiever met elkaar te gaan samenwerken: het Bonhoeffer College Geessinkweg en vso het Neon College. Het betreft een pilot om leerlingen van het Neon College eenvoudiger te laten instromen in het reguliere onderwijs. De directeuren van beide scholen, Julie Kuijpers en Carla Hilbink vinden namelijk de tijd rijp om wat gas te geven op weg naar inclusiever onderwijs. De samenwerking pakt goed uit. Want ondanks dat er tijdens de pilot wisselingen plaatsvinden bij de betrokken personen, wordt wel duidelijk wat nu al mogelijk is. Vandaar dat dit schooljaar maar liefst 10 voormalig vso-leerlingen hun schoolcarrière voortzetten op een reguliere school.
Individuele begeleiding
Sommigen komen van het Neon College, maar ook leerlingen van het Expertisecentrum en van de Geessinkweg zelf zijn bij dit initiatief aangehaakt. Net als het Panta Rhei College, vso-school voor havo en vwo. Laura van Veen en Carmen Jurjens begeleiden de 10 leerlingen individueel en ondersteunen de docenten. ‘De leerlingen vormen dus niet een aparte klas,’ legt Laura uit: ‘Ieder neemt een gewone plek in een reguliere klas in. Wel komen sommigen ‘s morgens eerst bij mij of Carmen voor een check-in: hoe ziet je dag eruit, wat heb je nodig? Daarna gaan ze de lessen in, maar het kan ook zijn dat leerlingen een hele les bij ons zitten. Verder geldt: lopen ze tegen iets aan, dan kunnen zowel leerlingen als docenten ons benaderen. Aan het eind van de dag spreken we de leerlingen opnieuw voor een check-out.’
‘Dat alles valt totaal niet op’, weet ondersteuningscoördinator Arthur Kerkdijk. ‘Er zijn immers ook andere leerlingen met een grote ondersteuningsbehoefte die gebruik maken van onze Begeleide Werkplek. Ze blenden gewoon in.’
De juiste randvoorwaarden
Laura, Carmen en Arthur trekken de kar niet alleen. Julie Kuijpers en Carla Hilbink faciliteren en stimuleren de samenwerking actief. Julie: ‘Voor onze school was het een logische stap als je kijkt naar onze omvang, met het Expertisecentrum om de hoek en onze docentencoaches. Natuurlijk vonden sommige docenten het spannend: Kan ik dit wel managen en kan ik deze leerlingen wel geven wat ze nodig hebben? Maar ze stonden en staan achter het plan, zijn ontvankelijk voor tips & tricks, en acteren ernaar. Niet omdat het moet, maar omdat ze ervan overtuigd zijn dat dit het beste is voor de leerling. Teamleider Sjabbo Smedes heeft het team goed meegenomen in de plannen van de projectgroep en de benodigde randvoorwaarden geschapen.’
Een passende plek creëren
Inmiddels kreeg het Neon College te maken met een handvol leerlingen die meer aankonden, maar een te kleine groep vormden om daar een aparte klas voor in te richten. Deze nieuwe route – op weg naar inclusiever onderwijs – sluit daar perfect op aan. Carla: ‘Het is weliswaar heel verleidelijk om een kind dat heerlijk meedraait in ons onderwijs lekker op z’n plek te laten zitten. Maar door onze kennis en expertise te bundelen hebben we nu een constructie die hun groei nog meer stimuleert.’
Niet blijven praten, maar doen
‘Bovendien kun je aan de voorkant wel blijven praten over mogelijke scenario’s en mogelijke oplossingen, maar op een gegeven moment moet je het gewoon gaan doen in de wetenschap dat je altijd kunt bijsturen’, vindt Laura. ‘Samen met Arthur en orthopedagoog Emma Peper en met de mentoren monitoren we de voortgang zorgvuldig. En we hebben uiteraard veel contact met de ouders. Ik hoor liever te veel twijfels, vragen en verhalen, dan te weinig. Zo houden we aan alle kanten scherp in de gaten hoe de leerling zich ontwikkelt.’
Opbrengsten
Het schooljaar is nog maar net begonnen en toch zijn de eerste succeservaringen al een feit. Laura: ‘Een van de leerlingen die ik begeleid, was vorig schooljaar bijna niet aanwezig, omdat “haar hoofd vaak zo vol zit”. Wij geven haar ruimte en aandacht én spraken met haar af elke week minimaal vijf instructiemomenten aanwezig te zijn. Ze was er afgelopen week negen keer. Dat is voor haar echt mega. Zo zie je wat een effect het heeft als er – naast alle andere voorwaarden – iemand beschikbaar is die ruimte en tijd heeft om te onderzoeken wat maakt dat het vastloopt en hoe nu verder?’
Gaat het dan alleen maar van een leien dakje? ‘Nu nog wel’, reageert Julie, ‘maar die escalatiemomenten komen echt wel. Gelukkig beschikken we hier over een team van experts en begeleiders. Sommige docenten zijn wat afwachtend, maar het merendeel herkent in de reguliere populatie evenzogoed uitdagend gedrag en staat open voor: hoe dan wel? Dus ik heb er alle vertrouwen in dat we voor elke situatie een oplossing weten te vinden.’
Good practice
Marjan klein Rot, adjunct-directeur van het Samenwerkingsverband noemt de samenwerking tussen de Geessinkweg en het Neon College ronduit inspirerend: ‘Inclusiever onderwijs vormgeven vraagt tijd maar heeft ook te maken met keuzes durven maken. We waarderen het dan ook enorm dat beide scholen heel bewust stappen aan het zetten zijn om inclusiever onderwijs realiteit te laten zijn.
Onze studiereis naar Londen liet onder meer zien dat je mensen beschikbaar moet maken voor de ondersteuning van zowel leerlingen als docenten. We hebben daarin meegedacht en faciliteren ook op andere vlakken de samenwerking waar mogelijk. Mocht een leerling onverhoopt uiteindelijk niet op z’n plek zijn aan de Geessinkweg dan kan worden teruggevallen op de laatste TLV.’
Wil jij nu ook?
Scholen die een dergelijke constructie ook wel zien zitten adviseert Julie: ‘Zet de eerste stap door een meet & greet tussen vo en vso te organiseren. Vanuit gelijkwaardigheid’, onderstreept ze. ‘Ga elkaar niet onderwijzen, maar ga met elkaar in gesprek om samen handen en voeten te geven aan de overstap naar het reguliere onderwijs. Realiseer je daarnaast dat het niet genoeg is om iemand als Laura en Carmen in huis te halen. Het hele team moet het zien zitten. Voor wie benieuwd is naar onze aanpak: je bent van harte welkom.’