’t Genseler in Hengelo: ‘Op maat werken is hier de norm’
’t Genseler in Hengelo is een van de 179 scholen voor praktijkonderwijs die Nederland rijk is. Leerlingen met een cognitieve ontwikkelingsachterstand krijgen hier les van een team bevlogen docenten ‘die uit het juiste hout gesneden zijn’, aldus directeur Dave van Zutphen. ‘Want ook al is ’t Genseler geen speciaal onderwijs, we hebben wel een speciale doelgroep. Eén die vooral enorm leuk is, trouwens. Om te beginnen zijn onze leerlingen heel uitgesproken in hun reacties. Daarnaast hebben gemiddeld genomen meer leerlingen dan normaal geen optimale thuissituatie. We werken veel aan het domein “sociaal-emotionele ontwikkeling” en inderdaad, op maat werken is de norm.’
Leefstijlschool
Sinds enkele jaren is ’t Genseler een leefstijlschool. Leefstijl is een methode voor sociaal-emotionele ontwikkeling en burgerschap. Inmiddels worden de leefstijllessen ook buiten het klaslokaal gepropageerd: in de gangen, op het plein en in de kantine. Zorgcoördinator en tevens lid van de OPR van het Samenwerkingsverband Marjan Hamburg is blij met die ontwikkeling: ‘Eigenlijk is het heel logisch. Sociaal-emotionele vaardigheden zijn essentieel voor de ontwikkeling van ieder kind. Door hier ook op andere manieren en buiten de lessen om aandacht aan te schenken, versterken we het gezonde en veilige klimaat in de school.’
Zorgintensieve school
Als zorgintensieve school hebben we een jeugdhulpteam in de school. Dit is een initiatief van drie gemeenten in de regio. Zo begeleiden Mediant en Ambiq leerlingen gewoon op school, onder lestijd. Ook is er een jeugdregisseur van de gemeente op school aanwezig gedurende één middag in de twee weken.
‘Die hulp binnen het eigen schoolgebouw is heel belangrijk’, stelt Marjan. ‘De stap richting hulp is daardoor vele malen kleiner; die hadden veel leerlingen anders nooit gezet. En omdat we tijdig de begeleiding kunnen opstarten voorkomen we intensievere hulpvragen. Het werkt ontzettend goed. Weet je, psychische problematiek is best lastig. Waar doe je goed aan? Wij zijn qua gedragsproblematiek goed op de hoogte, maar dit is anders. Nu er iemand van Mediant is, kun je gemakkelijk ruggespraak houden of leerling, ouders en behandelaar met elkaar in contact brengen.
Over resetten en kansen creëren
’t Genseler biedt naast het reguliere aanbod ook verschillende arrangementen voor passend onderwijs. Zo zijn er A-groepen en is er een RESET-voorziening en een KANSklas. De RESET-voorziening is een check-in / check-out plek een soort escape voor leerlingen die zich tijdelijk niet kunnen voegen in de klas, bijvoorbeeld omdat hun hoofd te vol zit. ‘Terwijl de leerling wat meer ruimte krijgt, onderzoeken we wat de oorzaak is van het gedrag en werken we doelgericht in perioden van zes weken naar een terugkeer naar de reguliere klas’, legt Dave van Zutphen uit. De KANSklas is voor leerlingen die dicht tegen schooluitval aanzitten wegens internaliserende problemen. Deze groep van ongeveer zes onderbouw- en bovenbouwleerlingen heeft een eigen lokaal met eigen mentoren. Dave: ‘In de klas zijn we erg gericht op de behoeften van de leerlingen; op het creëren van sociaal-emotionele veiligheid. Verder is er een uitgebreid creatief aanbod. Ook zit het jeugdhulpteam er dicht op voor individuele therapeutische begeleiding. En dat werkt. De klas draait nu een half jaar en het effect op de leerlingen is enorm. De veiligheid in de klas is verrassend groot en de schoolgang van de leerlingen is al bijna normaal. Een groot succes dus. Drie leerlingen maken zelfs kans om door te groeien naar een gewone baan. We zijn nu bezig met het vastleggen van protocollen zodat het ook uitgerold kan worden op andere scholen die met deze problematiek te maken hebben.’
Uit het juiste hout gesneden
Hij vervolgt: ‘Op maat werken is hier de norm. Iedere leerling bewandelt een eigen route die langs, dwars over of soms diagonaal over de reguliere lijn loopt. Soms is er bijvoorbeeld door motivatieproblemen of vanwege een tekort aan studievaardigheden geen theorieles mogelijk. Dan gaan we voor een praktijkroute die een leerling dezelfde dingen leert, maar dan op een praktische manier. De methode is dus niet leidend, maar de methodedoelen wel. Onze docenten proberen op elk moment flexibel in te springen op wat een bepaalde leerling nodig heeft. En dat kan omdat ze de lesstof kennen én overzien wat essentieel is en wat niet.’
Onze tip?
Aansluiten en blijven kijken. Daarbij zijn samenwerking en transparantie alles. Zo houden wij vier keer per jaar een leerlingbespreking. Twee daarvan zijn met de Intern Begeleider en de mentor; de twee andere zijn met de jaargroep en het hele zorgteam. Elke mentor kan dan vier leerlingen inbrengen. Het gevolg daarvan is dat wij elkaars leerlingen kennen. Je zult hier in de lerarenkamer dan ook nooit horen ‘Die Pietje van jou, daar moet je dit of dat mee’. De leerlingen zijn namelijk van ons allemaal. Die aanpak zorgt er onder andere voor dat we dicht tegen het D-niveau van Sardes aanzitten waarbij de zorg rondom leerlingen eigendom is van alle betrokkenen.
En wanneer we het hebben over samenwerking en transparantie dan gaat dat verder dan ons eigen team. We hebben uiterst korte lijntjes met andere professionals én met scholen. Heb ik een vraag, dan stel ik die in mijn app-groep met directeuren en binnen een uur krijg ik drie telefoontjes met advies. Die onderlinge samenwerking is echt een kracht.‘