De Twentse Transformatie: project Zorgintensief
De ontwikkeling van kinderen en jongeren, is niet alleen een dagelijkse zorg voor ons, onderwijsprofessionals. Onder de naam de Twentse Transformatie zetten we ons ook op regionaal niveau hiervoor in. Het doel van de Twentse Transformatie is jongeren een zo goed mogelijk toekomstperspectief bieden. Hiervoor werken de gemeenten samen met alle partners uit het onderwijs, diverse jeugdhulpverleningsinstanties en de vier samenwerkingsverbanden passend onderwijs. Dus ook met ons.
Ontwikkeltafels en projecten
De Twentse Transformatie fungeert als een soort paraplu met daaronder drie ontwikkeltafels.
- In Twente groeit de jeugd op in zijn eigen omgeving.
- In Twente groeit de jeugd veilig op.
- In Twente groeit de jeugd op tot volwassene met perspectief op een goed leven.
De derde ontwikkeltafel heeft onder andere het project Zorgintensief opgezet. Het doel van Zorgintensief is ‘toewerken naar een vorm van collectief arrangeren, waardoor jeugdhulp en onderwijs beter op elkaar aangesloten zijn en alle kinderen en jongeren binnen de regio optimale ontwikkelkansen krijgen’. Wat dat concreet betekent, lichten we hieronder verder toe.
Vanwaar Zorgintensief?
Twente telt 34 zorgintensieve scholen. Dat zijn scholen waarbij 30-90% van de kinderen en jongeren ook ondersteuning krijgt vanuit de jeugdwet. Te denken valt aan het speciaal basisonderwijs, het speciaal (voortgezet) onderwijs en het praktijkonderwijs. Voor zowel leerlingen, ouders, onderwijzend personeel als betrokken professionals valt er op deze scholen nog een wereld te winnen door de inzet vanuit de scholen en de jeugdhulp beter op elkaar te laten aansluiten.
Afstemming is er soms een dagtaak
Nogal wat zorgintensieve scholen hebben contact met wel 40-60 jeugdhulppartners. Dat levert veel onduidelijkheid op. De zorg is niet altijd goed afgestemd op de behoefte van de leerling. De hulp op school wordt vaak door een ander gegeven dan de hulp thuis. De samenwerking vraagt veel financiële en administratieve afstemming. En ouders zien vaak door de bomen het bos niet meer. Dat draagt allemaal niet bij aan snelheid, efficiëntie en effectiviteit en belemmert soms de ontwikkeling van het kind.
Over OJA’s en pilots
Een betere afstemming is dus zeer gewenst. Diverse scholen zijn gelukkig al goed op weg. Zo is er in Enschede begonnen met OJA’s: Onderwijs Jeugdhulp Arrangementen. En momenteel draait er een pilot in Hengelo, Borne en Hof van Twente voor slimmere jeugdzorg op scholen. Binnen deze scholen wordt gewerkt met één hoofdjeugdhulpverlener. Ouders hebben dan nog steeds een vrije keuze in de jeugdhulpverlener die zij wensen. De contracten lopen echter altijd via de hoofdaanbieder. Wat dat oplevert? Jeugdhulp zit wat dichter op de school en dat leidt tot een betere aansluiting op en een betere begeleiding van de leerling. Het grootste voordeel zit ‘m echter in de eenvoud van de structuur. Er is meer overzicht en daardoor meer duidelijkheid.
De pilots worden intensief gemonitord en het succes wordt gebruikt om ook op andere scholen en in andere gemeenten te kunnen starten met een betere afstemming tussen onderwijs en jeugdhulp. Dit alles natuurlijk passend bij de school en de betrokken gemeenten.
Een gemeente overstijgende aanpak
Everlyn van den Brink is projectleider van Zorgintensief. Zij is zeer te spreken over het project: “Wat ik mooi vind, is dat we dit regionaal willen aanvliegen. Je ziet op scholen wel kleinschalige ontwikkelingen voor een betere aansluiting, maar het is vaak nog (te) beperkt. Op een school komen zowel leerlingen uit gemeente X als uit gemeente Y. Als gemeente X een bepaald aanbod beschikbaar maakt, dan geldt dat niet altijd voor de leerlingen uit gemeente Y. Het zou zo mooi zijn als we dat binnen de hele regio op een eenduidige manier kunt organiseren. Gemeenten kijken vaak eerst naar hun ‘eigen’ leerlingen, maar als we regionale uitgangspunten weten te formuleren met ruimte voor lokaal beleid en lokale initiatieven, dan zijn we al een heel eind in het creëren van een passende werkwijze voor ieder kind en iedere jongere.”
Twente voorloper in Nederland
Een vraag die – regionaal en landelijk – steeds weer terugkomt is: Valt de hulp die we een leerling aanbieden nu onder zorg of onder onderwijs? Een antwoord op dit vraagstuk zou helpen in het realiseren van een gezamenlijke aanpak, maar zo lang hier geen eenduidig antwoord op gegeven kan worden, is het essentieel om per locatie het gesprek hier over aan te blijven gaan, en te zoeken naar maatwerkoplossingen. Juist in het belang van de leerlingen. Twente is daarnaast een pilotregio voor Zorg- in Onderwijstijd (pilot ZIO) waarin we onder begeleiding van een onderzoeksbureau en samen met de ministeries OCW en SZW dit vraagstuk verder kennen. En met de Twentse Transformatie en een project als Zorgintensief lopen we ook voor op andere regio’s in Nederland. Twente is bovendien een inspiratieregio voor de aanpak Met Andere Ogen. Kortom: we sluiten nauw aan bij de landelijke ontwikkelingen en kunnen daar ook invloed op uitoefenen.
Everlyn van den Brink is werkzaam bij adviesbureau BMC en sinds maart 2020 projectleider van Zorgintensief. Voor vragen is ze bereikbaar via everlyn.van.den.brink@bmc.nl.